Ermak Makine, Mısır’ın önemli yapı ve inşaat sektörü organizasyonlarından ...
Parke taşı üretiminde ana makine, vibrasyon sistemi ve beton reçetesi büyük önem taşır. Ancak müşteriye ulaşan nihai ürünün şeklini doğrudan oluşturan ekipman parke taşı kalıbıdır.
Ürünün uzunluğu, genişliği, yüksekliği, kenar geometrisi, pahları ve yüzey karakteri kalıpta şekillenir. Bu nedenle kaliteli bir beton blok makinesine düşük hassasiyete sahip veya hızlı aşınan bir kalıp bağlandığında makinenin sahip olduğu üretim potansiyelinden tam olarak yararlanmak mümkün olmayabilir.
Kalıp seçimi yalnızca:
“Bu kalıptan hangi parke modelini üretebilirim?”
sorusuyla yapılmamalıdır.
Asıl değerlendirilmesi gereken; kalıbın üretim makinesiyle uyumu, malzemesi, işleme hassasiyeti, sertliği, aşınma davranışı ve yüksek çevrimli üretim altında ölçülerini ne kadar süre koruyabildiğidir.
Ermak Makine’nin güncel beton blok kalıp ürün gamında standart kilitli parke kalıplarının yanında rölyef ve 3D yüzeyli parke kalıpları, bordür, briket, çim taşı ve farklı özel beton ürünlerine yönelik kalıplar da bulunmaktadır. Bu durum modern beton ürünleri tesislerinde kalıbın yalnızca bir sarf malzemesi değil, ürün portföyünü belirleyen temel üretim ekipmanlarından biri olduğunu göstermektedir. Ermak Makina
Bir beton blok makinesi her çevrimde kalıp içerisine beton besler, vibrasyonla sıkıştırır ve baskı pabucu yardımıyla ürünü hedeflenen geometriye getirir.
Bu süreç binlerce kez tekrarlanır.
Dolayısıyla kalıptaki küçük bir ölçü hatası da yalnızca tek bir üründe kalmaz. Aynı hata her üretim çevriminde tekrar edilir.
Örneğin kalıp gözlerinden biri diğerlerinden çok küçük bir miktar genişlemişse bu fark;
yansıyabilir.
Tek bir parke taşında fark edilmesi zor olan sapma, binlerce ürün yan yana döşendiğinde belirgin hale gelebilir.
Bu nedenle kalıp hassasiyeti seri üretim kalitesinin temel şartlarından biridir.
Parke taşı kalıbı son derece aşındırıcı bir ortamda çalışır.
Beton içerisindeki agregalar her çevrimde kalıp yüzeylerine temas eder. Aynı zamanda sistem sürekli:
altındadır.
Kullanılan çeliğin özellikleri yetersiz olduğunda kalıp gözlerinde daha erken aşınma meydana gelebilir.
Bu aşınma zamanla ürün geometrisinin değişmesine neden olur.
Dolayısıyla kalıp seçiminde yalnızca ilk günkü ölçü hassasiyeti değil, bu hassasiyetin yüksek üretim adetleri boyunca ne kadar korunabileceği de değerlendirilmelidir.
Ucuz bir kalıp başlangıç yatırımında avantajlı görünebilir. Ancak kullanım ömrü kısa olduğunda veya üretimin erken dönemlerinde tolerans dışına çıkmaya başladığında ürün başına gerçek kalıp maliyeti daha yüksek olabilir.
Parke ve beton blok kalıplarında kullanılan parçaların aşınmaya karşı dayanımını artırmak amacıyla uygun sertleştirme ve ısıl işlem proseslerinden yararlanılabilir.
Burada önemli olan yalnızca yüksek bir sertlik değeri elde etmek değildir.
Kalıbın çalışma şartlarına uygun:
sertlik + tokluk + aşınma dayanımı
dengesinin kurulması gerekir.
Gereğinden düşük yüzey dayanımı hızlı aşınmaya neden olabilirken, uygulamaya uygun olmayan prosesler farklı mekanik problemlere yol açabilir.
Ermak’ın şirket geçmişinde, 2008 yılında parke taşı, bordür ve briket üretim makinelerinde kullanılan kalıplar için kendi sertleştirme ve ısıl işlem fırınlarını devreye aldığı belirtilmektedir. Bu yatırım, kalıp üretiminin şirketin makine üretim sürecinin ayrı ve önemli bir uzmanlık alanı olarak ele alındığını göstermektedir. Ermak Makina
Modern kilitli parke taşları yalnızca basit dikdörtgen beton ürünleri değildir.
Birçok üründe:
bulunur.
Bu geometrilerin kalıp gözlerinde tekrarlanabilir şekilde oluşturulması hassas işleme gerektirir.
Özellikle çok gözlü kalıplarda bütün gözlerin birbirine mümkün olduğunca yakın ölçülerde olması gerekir.
Kalıbın bir bölümündeki ürünlerle diğer bölümündeki ürünler arasında ölçü farkı bulunması, aynı üretim paleti içerisindeki ürünlerin dahi birbirinden farklılaşmasına neden olabilir.
Bu nedenle kalıp satın alınırken yalnızca genel dış ölçüler değil, ürün gözlerinin birbirine göre toleransları da önemlidir.
Parke taşı üretiminde kalıbın üst tarafında çalışan baskı pabucu veya tamper head, betonun sıkıştırılmasında temel görevlerden birini üstlenir.
Baskı pabucu kalıp gözlerine kontrollü şekilde girmelidir.
Aradaki açıklık gereğinden fazla olduğunda beton hareketi ve ürün kenarlarında kalite problemleri görülebilir.
Açıklık gereğinden düşük olduğunda ise mekanik temas ve aşınma riski oluşabilir.
Bu nedenle kalıp ile baskı pabucu birbirinden bağımsız iki ekipman olarak değerlendirilmemelidir.
Kalıp gövdesi + baskı pabucu + ana makine
tek bir üretim sistemi gibi düşünülmelidir.
Kalıp üreticisinin beton blok makinesinin mekanik yapısını ve hareket toleranslarını bilmesi bu noktada önemli avantaj sağlar.
Bir parke kalıbının geometrik olarak makine içerisine sığması tek başına uyumluluk anlamına gelmez.
Değerlendirilmesi gereken konular arasında:
bulunur.
Ermak güncel ürün portföyünde beton blok kalıplarını kendi beton blok ve parke taşı üretim sistemleriyle birlikte sunmaktadır. Şirketin kalıp ürün kategorisinde standart ve rölyef yüzeyli parke kalıplarından farklı beton ürün kalıplarına kadar çeşitli seçenekler bulunuyor. Ermak Makina
Makine ve kalıp aynı üretim sistemi içerisinde değerlendirildiğinde vibrasyon, ürün yerleşimi ve kalıp değişimi gibi konuların birlikte optimize edilmesi kolaylaşır.
Kalıp yalnızca ürün kalitesini değil üretim kapasitesini de etkiler.
Belirli bir üretim paleti üzerine kaç adet parke taşı yerleştirilebileceği;
ile belirlenir.
Aynı makinede iki farklı parke modeli üretildiğinde bir çevrimde üretilen ürün adedi değişebilir.
Dolayısıyla parke taşı makinesinin kapasitesi değerlendirilirken yalnızca makinenin çevrim süresine bakmak eksik olur.
Basitleştirilmiş olarak:
Saatlik ürün adedi = Kalıptaki ürün sayısı × Saatlik çevrim sayısı
şeklinde düşünülebilir.
Bu nedenle iyi kalıp tasarımı ürün kalitesini korurken mevcut palet alanından verimli şekilde yararlanmayı da hedeflemelidir.
Kilitli parke taşı üretiminde geometrinin yalnızca estetik amaçla tasarlandığını düşünmek doğru değildir.
Parke geometrisi;
etkileyebilir.
Özellikle karmaşık şekilli ürünlerde dar kalıp bölgeleri yüksek aşınmaya maruz kalabilir.
Bu nedenle yeni bir parke modeli hazırlanırken yalnızca ürünün görsel tasarımına değil, seri üretilebilirliğine de bakılmalıdır.
İyi ürün tasarımı kalıpta üretilebilir, kalıptan kolay ayrılabilir ve yüksek çevrimlerde ölçülerini koruyabilecek geometriye sahip olmalıdır.
Dekoratif beton ürünleri pazarında yüzey tasarımı giderek daha önemli hale geliyor.
Rölyefli, doğal taş görünümlü veya üç boyutlu yüzeylere sahip parke ürünleri standart düz yüzeyli ürünlerden daha karmaşık kalıp tasarımı gerektirebilir.
Ermak’ın güncel kalıp portföyünde de relief surfaced / 3D paver moulds ayrı bir ürün grubu olarak yer almaktadır. Ermak Makina
Bu tür üretimlerde yalnızca alt kalıp değil, baskı pabucu yüzeyinin de ürünün istenen dokusunu oluşturacak hassasiyette hazırlanması gerekir.
Dekoratif yüzey ne kadar detaylıysa:
o kadar önemli hale gelir.
Kalıp aşınmasının en tehlikeli yönlerinden biri değişimin çoğu zaman aniden ortaya çıkmamasıdır.
Makine çalışmaya devam eder.
Ürün çıkmaya devam eder.
Ancak zaman içerisinde:
değişebilir.
Ermak’ın güncel satış sonrası teknik içeriğinde de beton blok kalıplarının aşınan üretim ekipmanları olduğu ve aşınmanın ürün ölçülerini, kenar yapısını, iç geometriyi, yüzey görünümünü ve kalıp ile baskı pabucu arasındaki açıklığı etkileyebileceği belirtilmektedir. Ermak Makina
Bu nedenle kalıp değerlendirmesinde:
“Kalıp hâlâ çalışıyor mu?”
yerine:
“Kalıp hâlâ istenen toleranslarda ürün üretiyor mu?”
sorusu sorulmalıdır.
En pratik yöntem ürünlerin düzenli ölçümüdür.
Üretim başlangıcında referans değerler oluşturulabilir ve belirli üretim aralıklarında ürünlerin:
kontrol edilebilir.
Örneğin yeni kalıpta üretilen ürün ile belirli üretim adedinden sonraki ürün karşılaştırılabilir.
Bu yöntem kalıp aşınmasının gözle görünür hale gelmesini beklemek yerine ölçümler üzerinden takip edilmesini sağlar.
Aynı zamanda kalıp gözleri arasında fark oluşup oluşmadığını anlamak için aynı paletin farklı bölgelerinden numune alınması faydalıdır.
Her üretim tesisinde kalıp ömrü aynı olmayabilir.
Çünkü kullanılan agreganın:
kalıp aşınmasını etkileyebilir.
Çok aşındırıcı agrega kullanan tesiste aynı kalıp başka bir fabrikaya göre daha hızlı aşınabilir.
Bu nedenle:
“Bir parke kalıbı kaç ürün üretir?”
sorusuna her tesis için geçerli tek bir adet vermek doğru değildir.
Kalıp ömrü gerçek üretim şartlarına bağlıdır.
Parke taşı üretiminde vibrasyon enerjisinin ürünün tamamına etkili şekilde aktarılması gerekir.
Kalıp;
vibrasyon performansı da olumsuz etkilenebilir.
Bu nedenle ürün yoğunluğu veya yüzey kalitesinde problem görüldüğünde yalnızca vibrasyon motorlarının ayarları değiştirilmemelidir.
Kalıp da kontrol edilmelidir.
Ermak’ın güncel teknik içerikleri vibrasyonun beton dağılımı, yoğunluk, yüzey kalitesi ve ölçü tutarlılığıyla ilişkili olduğunu; kalıpların ise zamanla aşınarak ürün geometrisini değiştirebildiğini ortaya koymaktadır. Ermak Makina
Kalıp ve vibrasyon bu nedenle birbirinden ayrı değil, aynı sıkıştırma prosesinin parçalarıdır.
Kaliteli kalıp kullanıldığı halde ürünlerde yükseklik veya yüzey farkları görülüyorsa üretim paletleri de kontrol edilmelidir.
Ürün kalıp içerisinde doğrudan paletin üzerinde şekillenir.
Eğilmiş veya kalınlığı değişmiş bir palet:
etkileyebilir.
Ermak’ın bakım içeriğinde üretim paletlerinde zamanla yüzey hasarı, eğilme ve kalınlık değişimi oluşabileceği; bunların ürün yüksekliği ve vibrasyon transferi gibi alanlarda problem yaratabileceği belirtilmektedir. Ermak Makina
Dolayısıyla kalite problemi araştırılırken:
Makine + Kalıp + Baskı pabucu + Palet
birlikte değerlendirilmelidir.
Çok ürünlü tesislerde kalıp değişimi neredeyse günlük üretim rutininin bir parçasıdır.
Örneğin aynı tesiste gün içerisinde veya hafta boyunca:
üretilebilir.
Her değişimde makine durur.
Bu nedenle kalıbın makineye kolay:
önemlidir.
Ermak, bazı Quattro makinelerinde kullanılan otomatik kalıp değiştirme sistemiyle belirtilen konfigürasyonlarda yeni kalıpla üretime yaklaşık 15 dakika içerisinde başlanabildiğini ifade etmektedir. Ermak Makina
Özellikle çok sayıda ürün üreten tesislerde kalıp değişim süresi doğrudan kullanılabilir vardiya süresini etkiler.
Parke taşı kalıbı seçiminde yalnızca satın alma fiyatına bakmak yanıltıcı olabilir.
Örneğin:
Daha düşük fiyatlı ancak daha kısa kullanım ömrüne sahip.
Daha yüksek fiyatlı ancak daha uzun süre tolerans içinde üretim yapıyor.
Doğru ekonomik karşılaştırma şu şekilde yapılabilir:
Kalıp maliyeti ÷ Kalıbın ürettiği satılabilir ürün miktarı
Örneğin varsayımsal olarak:
durumunda ilk satın alma fiyatı daha yüksek olan ikinci kalıp, üretilen metrekare başına daha ekonomik olabilir.
Bu rakamlar yalnızca hesaplama mantığını göstermek için verilmiştir.
Gerçek kalıp ömrü malzeme, agrega ve üretim şartlarına göre değişir.
Parke kalıbının ömrü yalnızca üretim kalitesine değil, bakım yöntemine de bağlıdır.
Üretim sonrasında beton artıklarının temizlenmesi ve kalıbın uygun koşullarda saklanması önemlidir.
Özellikle uzun süre kullanılmayacak kalıplarda:
dikkate alınmalıdır.
Ermak’ın satış sonrası teknik yaklaşımında da kalıpların aşınan üretim ekipmanı olarak takip edilmesi ve gerektiğinde boyutsal kontrol, revizyon veya aşınan parçaların değiştirilmesinin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Ermak Makina
Kalıp teklifinde özellikle birkaç ana konu net olmalıdır:
Liste uzun görünse de bunların her biri doğrudan üretim kalitesine veya toplam kalıp maliyetine etki eder.
Kalıp satın alınırken mümkünse yalnızca teknik çizim üzerinden değil, aynı tip ürünün gerçek üretim örnekleri üzerinden de değerlendirme yapılmalıdır.
En doğru yaklaşım kalıp üreticisini ürün tasarımı tamamlandıktan sonra değil, geliştirme aşamasında sürece dahil etmektir.
Çünkü teknik çizim üzerinde güzel görünen bir parke modeli:
Makine ve kalıp üretimini birlikte bilen bir üretici, ürün tasarımını seri üretime uygun hale getirmek için geometrik öneriler sunabilir.
Bu durum özellikle:
daha fazla önem kazanır.
Ermak Makine, beton blok üretim makinelerinin yanında farklı beton ürünlerine yönelik kalıpları da kendi ürün portföyünde sunmaktadır.
Güncel kalıp ailesinde;
standart parke ve kilitli parke kalıpları, rölyef ve üç boyutlu yüzeye sahip parke kalıpları, bordür kalıpları, briket ve BIMS blok kalıpları, çim taşı ve eğim elemanları gibi farklı gruplar yer almaktadır. Ermak Makina
Şirket geçmişine göre Ermak, 2008 yılında parke taşı, bordür ve briket kalıplarının üretimi için sertleştirme ve ısıl işlem fırınlarını devreye almıştır. Böylece kalıp üretimini beton blok makinesi üretim sürecinin kendi bünyesindeki tamamlayıcı alanlarından biri haline getirmiştir. Ermak Makina
Bu yaklaşımın önemli avantajlarından biri kalıbın yalnızca ürün çizimine göre değil, çalışacağı beton blok makinesi ve üretim sistemi dikkate alınarak değerlendirilebilmesidir.
Doğru kalıp seçiminde yalnızca bugün üretilecek ürün düşünülmemelidir.
Yatırımcı şu üç konuya birlikte bakmalıdır:
Ürün kalitesi + Kalıp kullanım ömrü + Üretim verimliliği
İyi bir kalıp;
istenen geometrinin hassas şekilde oluşturulmasına, aynı paletteki ürünlerin birbirine yakın ölçülerde çıkmasına ve bu kalitenin yüksek üretim adetlerinde mümkün olduğunca korunmasına yardımcı olmalıdır.
Ayrıca makineyle doğru çalışan bir kalıp:
katkı sağlayabilir.
Bu nedenle parke taşı üretiminde kalıp, yalnızca “ürüne şekil veren metal parça” değildir.
Kalıp, ürün kalitesini, makine kapasitesini ve birim üretim maliyetini aynı anda etkileyebilen temel üretim ekipmanlarından biridir.
Yeni bir parke taşı üretim hattı kurulurken veya mevcut ürün portföyüne yeni parke modelleri eklenirken ana makine, üretim paleti, vibrasyon sistemi ve kalıp tasarımının birlikte değerlendirilmesi daha sağlıklı sonuç verir.
Ermak Makine’nin beton blok üretim makineleri ve farklı ürün gruplarına yönelik kalıp çözümleri, hedeflenen ürün geometrisi ve üretim kapasitesine göre birlikte değerlendirilebilir.
Evet. Parke taşının uzunluğu, genişliği, kenarları, pahları ve birçok geometrik özelliği doğrudan kalıp tarafından oluşturulur. Kalıp aşınması zamanla ürün ölçülerinin ve yüzey geometrisinin değişmesine neden olabilir. Ermak Makina
Kalıp sürekli aşındırıcı agrega, vibrasyon ve mekanik harekete maruz kalır. Kullanılan çelik ve uygulanan üretim prosesleri, kalıbın ölçü hassasiyetini ne kadar süre koruyabileceğini etkiler.
Uygun malzeme ve doğru ısıl işlem kombinasyonu aşınma dayanımını artırmaya yardımcı olabilir. Ermak, 2008 yılında beton ürünleri kalıpları için sertleştirme ve ısıl işlem fırınlarını kendi üretim altyapısına eklediğini belirtmektedir. Ermak Makina
Ürün ölçülerinin değişmeye başlaması, kenar geometrisinin bozulması, kalıp ile baskı pabucu arasındaki açıklığın artması ve ürünler arasında boyutsal farklılık görülmesi aşınma belirtileri olabilir. Ermak Makina
Yalnızca ilk satın alma fiyatına bakılmamalıdır. Kalıbın tolerans içinde üretebildiği toplam satılabilir ürün miktarı da hesaba katılmalıdır.
Bütün kalıplar için geçerli sabit bir rakam yoktur. Kullanılan çelik, ısıl işlem, agrega aşındırıcılığı, üretim yoğunluğu ve bakım kalıp ömrünü etkiler.
Kalıbın makinenin palet ölçüsü, bağlantıları, üretim yüksekliği, baskı sistemi ve diğer mekanik özellikleriyle uyumlu olması gerekir. Ermak kendi güncel kalıp kategorisinde farklı beton ürünü kalıplarını makine sistemleriyle birlikte sunmaktadır. Ermak Makina
Evet. Eğilmiş veya ölçüsü değişmiş üretim paletleri ürün yüksekliğini ve vibrasyon aktarımını etkileyebilir. Bu nedenle kalite problemi olduğunda yalnızca kalıp değil paletler de kontrol edilmelidir. Ermak Makina
Evet. Ürünün yüzey desenini oluşturacak kalıp ve baskı pabucu geometrisi gerekir. Ermak’ın güncel ürün portföyünde rölyef ve 3D yüzeyli parke taşı kalıpları ayrı bir grup olarak sunulmaktadır. Ermak Makina
Tek bir kriter yeterli değildir. Makine uyumu, ölçü hassasiyeti, malzeme ve ısıl işlem, aşınma dayanımı ve ürün geometrisi birlikte değerlendirilmelidir.